Rozwód oczami dziecka – Ewa Brachun

 

Kiedy myślimy o rozwodzie lub ostatecznie podejmujemy decyzję o rozstaniu, z pewnością towarzyszy nam wiele trudnych i intensywnych emocji. Często pochłonięci swoimi przeżyciami, planowaniem kolejnych kroków, a czasem niekończącą się walką o racje, zapominamy o tym, że to trudne doświadczenie nie dotyczy tylko nas, ale całej rodziny, a co za tym idzie… dzieci, które bardzo często są pozostawione ze swoimi przeżyciami w zupełnej samotności. Dlatego tym tekstem, chciałabym zwrócić uwagę nas dorosłych na tak ważny aspekt jakim jest rozwód, ale tym razem nie naszymi oczami, ale widziany z perspektywy dziecka.

Rozwód jest jednym z trudniejszych momentów w życiu zarówno dorosłych jak i uczestniczących w nim dzieci. Według Homesa i Rahe’a, amerykańskich psychiatrów, rozwód znajduje się na szczycie najczęstszych i najważniejszych wydarzeń życiowych, powodujących stres, zaraz po śmierci współmałżonka. Niektórzy z tego powodu nie decydują się na ten krok lub odkładają tę decyzję na przyszłość, kiedy dzieci dorosną. Zdarza się, że taka decyzja nie tylko nie chroni dzieci, ale naraża je na życie w cieniu niekończących się kłótni, a nieraz i przemocy domowej. Od tego jak rodzice będą radzić sobie ze stresem i rozwiązywaniem problemów w trakcie i po rozstaniu, w dużym stopniu zależy jakość życia ich syna czy córki.

Wszystko to, co dzieje się między rodzicami, ma olbrzymi wpływ na późniejsze funkcjonowanie ich dziecka. Podczas rozwodu jest ono świadkiem wielu konfliktów, które naruszają jego poczucie bezpieczeństwa. Jednak można tego uniknąć lub zminimalizować skutki tak trudnego doświadczenia. Dorośli, którzy w dzieciństwie przeżyli rozstanie rodziców mają takie same szanse na dobre relacje z innymi, jak dziecko z pełnej rodziny, pod warunkiem, że zachowają pozytywny obraz rodziców, którzy okazują im miłość i nie obarczą ich odpowiedzialnością za rozstanie lub nie sprowadzą do roli swoich prywatnych spowiedników i opiekunów. Rozwód rodziców zazwyczaj jest doświadczeniem negatywnym dla dziecka, nie zawsze musi jednak działać niszcząco. Nie samo doświadczenie rozwodu jest najtrudniejsze, a bycie świadkiem i uczestnikiem konfliktu między rodzicami. Warto więc sięgnąć po pomoc specjalisty, który przygotuje małżonków do tego, by dziecko przeszło przez tą bolesną sytuację bez strachu, złości, żalu i czuło, że jest nadal kochane, a jego potrzeby są zaspokojone.

W zależności od wieku dziecka należy zwrócić uwagę na różne aspekty rozwodu. U najmniejszych dzieci do 3 lat najważniejsza jest relacja z mamą i to ona jest wyznacznikiem samopoczucia dziecka. Brak dostępności fizycznej i emocjonalnej rodzica może skutkować cofnięciem się dziecka do zachowań charakterystycznych dla wcześniejszych okresów rozwojowych, takich jak potrzeba ciągłego kontaktu z opiekunem i płacz, kiedy się oddala, używanie butelki lub powrót do używania smoczka, moczenie się.
Starsze dzieci obawiają się utraty rodziców, co podważa ich przekonanie o świecie jako miejscu bezpiecznym. Ważne jest, by zapewnić im stabilne i przewidywalne warunki życia, dotrzymywać słowa, często przytulać i uspakajać. Niezależnie od wieku dziecka, najważniejszym zadaniem rodzica jest obserwowanie dziecka, towarzyszenie mu w przeżywaniu emocji i podążanie za jego potrzebami.

Minimalizacja szkód. O czym warto pamiętać.

Rodzice chcą się dowiedzieć, jak przeprowadzić pierwszą rozmowę z dzieckiem, od czego zacząć i kiedy jest odpowiedni na to czas. Warto przeprowadzić ją wspólnie z małżonkiem bez okazywania negatywnych emocji. Dobrym pomysłem jest poszukanie neutralnego, spokojnego miejsca, w którym bez pośpiechu odpowiemy możliwie szczerze na pytania dziecka i zapewnimy je o niezmienności uczuć do niego. Ważne jest nie tylko to, co mówimy, ale także w jaki sposób. Dzieci wyczuwają stan emocjonalny rodzica; niepokój i utrata opanowania może spowodować u nich podobną reakcję. Dziecko nie może czuć, że traci na zawsze jednego z rodziców, dlatego należy starannie przemyśleć treść podanej mu informacji i dostosować ją do wieku dziecka.

O czym należy pamiętać w trakcie i po rozstaniu:
 Nie kłócić się z byłym mężem/ żoną w obecności dziecka
 Nie robić z dziecka swojego sojusznika i opiekuna, nie stawiać przed koniecznością niechcianego wyboru: którego rodzica bardziej kocha, z kim woli mieszkać czy spędzić wakacje
 Wypracować taki sposób komunikacji z małżonkiem, aby jak najlepiej spełniać rolę rodzica i bez urazy omawiać sprawy dotyczące dziecka. Wspólnie podejmować decyzje dotyczące ważnych kwestii w życiu dziecka (wyboru szkoły, dodatkowych zajęć, organizacji wakacji, itp.)
 Nie mówić źle o drugim rodzicu przy dziecku, w przyszłości nie krytykować jego wyborów nowego partnera/partnerki
 Dbać o regularne i przewidywalne spotkania z drugim rodzicem, aby mógł aktywnie uczestniczyć w wychowywaniu dziecka
 Umożliwić rozmawianie o drugim rodzicu, opowiadanie o wspólnie spędzonych chwilach

Dziecko chce kochać obydwoje rodziców, więc każda próba zniechęcenia w stosunku do drugiej osoby kończy się rozdarciem pomiędzy potrzebą miłości a chęcią zaspokojenia rodzica. Może to spowodować wycofanie dziecka i zamknięcie w sobie. Ważne, żeby dziecko nie musiało wybierać, wobec kogo ma być lojalne.

Jeśli zmagasz się właśnie z taką trudnością, jesteś w sytuacji około rozwodowej, nie wiesz jak porozmawiać o tym z dzieckiem, skontaktuj się z nami. Ja lub inny specjalista z naszego Centrum, z chęcią spotka się z Tobą i pomoże przejść przez ten trudny etap Twojego/Waszego życia rodzinnego.

www.fpp.org.pl/biblioteka: „Dziecko w rozwodzie”
„ Moi rodzice się rozwodzą”
https://dziecisawazne.pl/rozwód-czy da się to zrobić bez szkody dla dziecka/

Wybrane organizacje udzielające pomocy dzieciom i rodzinom:
Fundacja „DZIECI NICZYJE”
ul. Walecznych 59, 03-926 Warszawa
tel. (22) 616 02 68, 616 03 14
www.fdn.pl

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie
„NIEBIESKA LINIA”
tel. bezpłatny na terenie całego kraju 0 800 12 00 02
ul. Szczotkarska 48a, 01-382 Warszawa
tel/faks. (22) 666 05 59
www.niebieskalinia.pl

Terenowy Komitet Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu
ul. Garbary 97/8, 61-757 Poznań
tel. (61)855 22 78
www.kopd.poznan.pl



Szybki kontakt!
+
Wyślij!